هرپس ویروس انسانی I,II

عفونت هاي هر پس ويروس در انسان

ويروس هاي هرپس سيمپلکس

ويروس هاي هرپس سيمپلکس به فراواني در جوامع انساني پراکنده اند . اين ويروس ها ، ميزبان هاي زيادي داشته و قادرند در انواع مختلفي از سلول ها تکثير يافته و حيوانات مختلفي را آلوده کنند. همچنين ، به سرعت تکثير مي يابند و به مقدار زياد سيتوليتيک هستند. ويروس هاي هر پس سيمپلکس، انواع مختلفي از بيماري ها شامل التهاب حاد مخاط دهان و لثه، التهاب قرنيه ملتحمه چشم، انسفاليت، بيماري تناسلي و عفونت نوزادان را ايجاد مي کنند. اين ويروس ها همچنين ، در سلول هاي عصبي ايجاد عفونت مخفي مي کنند و عود اينگونه عفونت ها نيز شايع است.

خصوصيات ويروس هرپس سيمپلکس

دو تيپ متمايز از ويروس هرپس سيمپلکس وجود دارد :

تيپ 1 و 2 ( HSV-1،HSV-2)

يافته هاي باليني

ويروس هرپس سيمپلکس تيپ 1 و 2 ، عامل چندين عفونت باليني بوده که اين عفونت ها ممکن است اوليه يا عود کننده باشند. عفونت هاي اوليه در افراد فاقد آنتي بادي رخ مي دهند و در بيشتر افراد از نظر باليني بدون علامت است ولي باعث توليد آنتي بادي و عفونت هاي مخفي در ريشه گانگليا مي شود. لزيون هاي راجعه بسيار معمول است.

1) بيماري دهان و گلو:

عفونت اوليه با هرپس ويروس تيپ يک معمولا بدون علامت است . علائم باليني بيماري اغلب در اطفال ( 1 تا 5 سال ) رخ مي دهد و به دنبال آن مخاط دهان و لثه گرفتار مي گردد.

دوره کمون آن حدود 3 تا 5 روز است و 2 تا 12 روز هم گزارش شده است .

اين علائم حدود 2 تا 3 هفته ادامه دارد و شامل تب، گلو درد ، ضايعات وزيکلي و زخمي ، ادم، التهاب مخاط دهان و لثه ، لنفادنوپاتي زير آرواره فک بي اشتهايي و بي حالي مي باشند. التهاب لثه ( تورم و حساس شدن ) ، برجسته ترين و شايع ترين علامت بيماري است .عفونت اوليه در بزرگسالان معمولا موجب بروز التهاب گلو ( فارنژيت ) و التهاب لوزه ( تونسيليت ) مي شود. لنفادنوپاتي موضعي ممکن است رخ دهد.

عود بيماري همراه با پيدايش وزيکل ها در اغلب در اطراف لب ها ظاهر مي شود. در ابتدا، درد شديد وجود دارد، اما بيش از 4 تا 5 روز طول نمي کشد. ضايعات به مراحل پوستولار و تشکيل پوسته پيشروي کرده و بدون اينکه جاي زخم باقي بماند، بهبودي در مدت 8 تا 10 روز حاصل مي شود . ضايعات ممکن است مکرر و در فواصل زماني گوناگون و در يک مکان عود کند. تکرار عود ضايعات در افراد مختلف، متفاوت است .

2) التهاب قرنيه و ملتحمه چشم ( کراتوکونژنکتويت ) :

عفونت اوليه با هرپس سيمپلکس تيپ يک ممکن است موجب بروز التهاب شديدي در قرنيه و ملتحمه چشم شود . ضايعات عود کننده به صورت زخم قرنيه و زخم هاي دندريتيک يا وزيکل هايي در روي پلک چشم ديده مي شود . در هنگام عود کراتيت ، گاهي بستر بافت قرنيه به طور پيشرونده اي گرفتار مي شود که منجر به کدورت دائمي و کوري مي شود . عفونت با هر پس ويروس تيپ يک، بعد از تروما ، دومين عامل کوري قرنيه در آمريکا به حساب مي آيد .

3) هر پس تناسلي :

بيماري تناسلي معمولا به وسيله هرپس ويروس تيپ دو و گاهي به وسيله تيپ يک ايجاد مي شود . عفونت هاي اوليه هرپس تناسلي گاهي شديد است و حدود 3 هفته ادامه مي يابد . هرپس تناسلي به صورت ضايعات وزيکولوپوسچولار در آلت تناسلي مردان و گردن رحم، فرج، مهبل، و ميان دو راه زنان ( پرينه ) مشخص مي شود . ضايعات بسيار دردناک بوده و با تب، بي قراري، دفع ادرار همراه با سوزش و التهاب غدد لنفاوي کشاله ران همراه است. عوارض شامل ضايعات خارج تناسلي ( حدود 20 درصد از موارد ) و مننژيت آسپتيک ( حدود 10 درصد از موارد ) مي باشد . دفع ويروس حدود 3 هفته ادامه دارد .

به علت واکنش آنتي ژني متقاطع بين هرپس ويروس تيپ يک و دو وجود دارد و ايمني قبلي ، محافظت عليه عفونت غير هم تيپ را فراهم مي سازد. عفونت اوليه با هرپس ويروس تيپ دو در افرادي که قبلا به وسيله هرپس ويروس تيپ يک ايمن شده اند، خفيف تر مي باشد .

عود عفونت هاي هرپس تناسلي شايع است و معمولا خفيف مي باشد. در اين حالت ، تعدادي وزيکل ظاهر شده که در مدت 10 روز بهبود مي يابند . مدت زمان انتشار ويروس فقط چند روز است . برخي از عفونت هاي عود کننده، فاقد علائم باليني هستند.

در اين نوع عفونت ، با يا بدون علائم باليني، ويروس از طريق تماس جنسي منتقل مي شود .

4) عفونت هاي پوستي :

پوست سالم به هرپس ويروس مقاوم است . بنابراين در افراد سالم ، عفونت هاي پوستي هرپسي چندان رايج نمي باشند . ضايعات موضعي ناشي از هرپس ويروس تيپ يک و دو، به دليل آلودگي با ويروس مي باشد که از طريق خراش روي پوست و تماس با وسايل آلوده، وارد بدن مي شود . اين ضايعات فاقد چرک هستند و به نام عقربک هرپسي بر روي انگشتان دست دندان پزشکان ، پرستاران و پزشکان يا افراد مبتلا به ضايعات پوستي را بر روي بدن کشتي گيران ( هرپس پهلواني ) مشاهده مي شوند .

حالت شديد هرپس پوستي ممکن است در افراد مبتلا به عوارض پوستي نظير اگزما و سوختگي رخ دهد و زندگي آنها را تهديد کند . اين ويروس در ضايعات موضعي پوست تکثير يافته و انتشار مي يابد. اگزماي تب خالي ( اگزماي هرپتيکوم )، عفونت اوليه اي است که معمولا توسط تيپ يک هرپس سيمپلکس در فردي که دچار اگزماي مزمن است، ايجاد مي شود . اين بيماري در موارد نادر، کشنده است .

5) انسفاليت :

حالت شديدي از انسفاليت ممکن است به وسيله هرپس ويروس ايجاد شود. عفونت هاي هرپس سيمپلکس تيپ يک ، شايع ترين عامل انسفاليت کشنده ي اسپوراديک در آمريکا مي باشد . اين بيماري با مرگ و مير بالايي همراه است و افرادي که جان سالم به در مي برند اغلب از اختلالات عصبي رنج خواهند برد. چنين به نظر مي رسد که حدود نيمي از بيماران مبتلا به انسفاليت هر پس ويروس، دچار عفونت هاي اوليه بوده اند و بقيه به علت عود عفونت، دچار انسفاليت شده اند.

6) هرپس نوزادي :

هرپس ويروس ممکن است در داخل رحم، در هنگام تولد يا بعد از تولد به نوزاد منتقل شود . تخمين زده شده است که هرپس نوزادي در حدود يک در هر 5 هزار نوزادي که در سال متولد مي شوند رخ مي دهد. به نظر مي رسد، نوزاد متولد شده قادر به جلوگيري از تکثير و انتشار ويروس نيست و به همين علت ، بيماري شديدي ظاهر مي شود.

شايع ترين مسير انتقال عفونت هرپس ويروس ( حدود 75 درصد از موارد ) به نوزاد ، در هنگام تولد و طي عبور از کانال زايمان به علت تماس با ضايعات هرپسي روي مي دهد. به منظور اجتناب از عفونت نوزادان بايد از روش سزارين براي زايمان زناني که به ضايعات هرپس تناسلي مبتلا هستند، استفاده شود. در هرحال ، موارد کمي از عفونت هرپس نوزادي به هنگام عود هرپس تناسلي حتي موقعي که ويروس در هنگام زايمان وجود دارد، رخ مي دهد.

هرپس نوزادي پس از تولد به علت آلودگي با هرپس ويروس تيپ يک و دو ايجاد مي شود. منابع عفونت معمولا اعضاي خانواده و کارکنان بيمارستان هستند که ويروس را به محيط اطراف خود پخش مي کنند. در حدود 75 درصد از عفونت هاي هرپس نوزادي به وسيله ي هرپس ويروس تيپ دو ايجاد مي شود. به نظر مي رسد که هيچگونه تفاوتي در چگونگي و شدت عفونت هرپسي نوزاد متولد شده قبل از موعد يا نوزادي که به موقع متولد شده اند و به عفونت هاي حاصل از هرپس ويروس تيپ يک يا دو مبتلا شده اند وجود ندارد.

عفونت هاي هرپس نوزادي در اکثر موارد داري علائم باليني هستند. به طور کلي، ميزان مرگ در موارد درمان نشده بيماري حدود 50 درصد است. بيماري هرپس نوزادي در نوزادان به 3 حالت زير بروز مي کند :

  • ضايعات موضعي در پوست، چشم و دهان .
  • انسفاليت، با يا بدون ضايعات پوستي موضعي
  • بيماري منتشر با گرفتار شدن چندين عضو از جمله سيستم عصبي مرکزي .

ميزان مرگ در نوزادان مبتلا به عفونت منتشر حدود 80 درصد است و برخي از آنها دچار انسفاليت مي شوند. علت مرگ نوزادان مبتلا به بيماري منتشر معمولا پنومونيت ويروسي يا کوآگولوپاتي داخل رگي مي باشد . برخي از نوزاداني که از عفونت هاي شديد جان سالم به در برده اند، از اختلالات دائمي عصبي رنج نخواهند برد.

7) عفونت در افراد مبتلا به اختلال سيستم ايمني :

بيماران مبتلا به اختلال سيستم ايمني، در معرض خطر عفونت هاي شديد ويروس هرپس سيمپلکس مي باشند. اين بيماران، افرادي هستند که سيستم ايمني آنها به علت بيماري يا درمان ( به خصوص افرادي که اختلال ايمني سلولي دارند )، مختل شده و يا دچار سوء تغذيه هستند. گيرندگان پيوند کليه ، قلب و مغز استخوان در معرض خطر عفونت هاي شديد هرپسي مي باشند. بيماران مبتلا به بدخيمي هاي خوني و افراد مبتلا به بيماري ايدز از عفونت هاي مکرر و شديد هرپس سيمپلکس رنج مي برند. ضايعات  هرپسي گاهي در اين افراد انتشار يافته و مجراي تنفسي، مري و مخاط روده را گرفتار مي سازد. کودکان دچار سوء تغذيه، به عفونت هاي منتشر و کشنده هرپس ويروس، حساس و مستعد هستند. در اکثر موارد بيماري به علت فعاليت مجدد هرپس ويروس مخفي به وجود مي آيد .

8) واکنش زنجيره ي پلي مراز ( PCR) :

از روش PCRمي توان براي مشاهده ويروس استفاده کرد اين روش بسيار حساس و اختصاصي است. تکثير DNAويروس از مايع مغزي نخاعي جايگزين جداسازي ويروس از بافت مغز شده که از طريق بيوپسي يا کالبد شکافي پس از مرگ انجام مي گرفت و روش استاندارد تشخيص اختصاصي عفونت هاي HSVسيستم عصبي مرکزي محسوب مي شد.

9) سرولوژي :

آنتي بادي ها 4 تا 7 روز پس از عفونت ظاهر شده و 2 تا 4 هفته بعد به اوج خود مي رسند. اين آنتي بادي ها با کمترين تغييرات تمام عمر در بدن باقي مي مانند.

ارزش تشخيصي روش هاي سرولوژيک، به علت وجود آنتي ژن هاي مشترک زياد بين دو ويروس HSV-1وHSV-2محدود است. ممکن است برخي پاسخ هاي خاطره اي هتروتيپيک عليه ويروس واريسلا زوستر در افرادي که به HSVآلوده اند، وجود داشته باشد ( و بر عکس ). آنتي بادي هاي اختصاصي تيپ HSVدر برخي آزمايشگاه هاي تحقيقاتي موجود است و اجازه تست هاي سرولوژيک هدف دار بيشتري به محققان مي دهد.

درمان ، پيشگيري و کنترل

چندين داروي ضد ويروسي شامل آسيکلووير، والاسيکلووير و ويدارابين در برابر عفونت هاي هرپسي مؤثرند. امروزه آسيکلووير درمان استاندارد است. اين داروها مهار کننده سنتز DNA هستند. آسيکلووير يک آنالوگ نوکلئوزيد است که توسط تيميدين کيناز HSV مونوفسفريله مي شود و توسط کينازهاي سلولي به فرم تري فسفاته تبديل مي شود. سپس آسيکلووير تري فسفات توسط پلي مراز HSVوارد ساختار DNA ويروس مي شود و از بلند شدن زنجيره جلوگيري مي کند . دارو ممکن است علائم بيماري را تخفيف دهد، زمان بهبود را کوتاه تر و احتمال عود هرپس تناسلي را کمتر کند. با اين حال، HSV در گانگلياي حسي به صورت مخفي باقي مي ماند. ممکن است سويه هاي مقاوم به دارو ايجاد شوند. نوزادان و افراد مبتلا به اگزما را بايد از تماس با افرادي که لزيون هاي هرپسي فعال دارند، دور کرد.

انواعي از واکسن هاي تجربي تهيه شده است. يک روش براي توليد واکسن، استفاده از آنتي ژن هاي گليکوپروتئيني خالص شده اي است که در انولوپ ويروسي و در برخي سيستم هاي نوترکيب يافت مي شود. چنين واکسن هايي ممکن است براي پيشگيري از عفونت اوليه مفيد باشند. يک واکسن گليکوپروتئين HSV-2 در يک بررسي چند مرکزي، از عفونت هاي تناسلي در زناني که از لحاظ آنتي بادي عليه HSV-1وHSV-2 منفي بودند، مورد آزمايش قرار گرفت؛ اين واکسن روي زناني که به HSV-1 آنتي بادي داشتند و روي مردان بي اثر بود.