آدنوویروس

کليات :

آدنو ويروس ها اولين بار از کشت سلولي آدنوئيد انسان جدا سازي شدند. از آن به بعد  حدود 100 سروتيپ از اين ويروس ها شناخته شد که 51 سروتيپ آنها موجب بيماري در انسانها مي شود.

بيماري زايي :

آدنو ويروس ها مي توانند در مجاري تنفسي، گوارشي، ادراري، چشم تکثير يافته و ايجاد بيماري کنند. حدود يک سوم از سروتيپ ها در انسان بيماري زا مي باشند. آدنو ويروس هاي تيپ يک تا هفت در همه جا پراکنده اند و عامل اکثر بيماري هاي آدنو ويروسی مي باشند.

راه انتقال :

 اين ویروس از راه ترشحات تنفسي، تماس نزديک يا روند مدفوعي – دهاني منتشر مي شود، عفونت گلو را ايجاد کند. انگشتان ويروس را به چشم ها منتقل مي کنند.

آدنو ويروس ها قادرند عفونت هاي لايتيک (در سلولهاي مخاطي اپي تليال)، مخفي (در سلولهاي لمفوئيد و آدنوئيد) و ترانسفورم کننده ( در همستر، اما نه در انسان) توليد کنند. اين ويروس ها سلولهاي لايه اپي تليال دهان، گلو، و همچنين سلولهاي تنفسي و روده اي را آلوده مي کنند.

اين ويروس سلولهاي مخاطي اپي تليال موجود در مجراي تنفسي، مجراي گوارشي، ملتحمه چشم يا قرينه را آلوده مي کند و مستقيما منجر به تخريب سلولي مي گردد.

 ويرمي پس از تکثير موضعي ويروس رخ داده و منجر به انتشار ثانويه ويروس در اعضاي دروني بدن مي گردد. اين حالت بيشتر در بيماران مبتلا به نارسايي ايمني (تا افراد با ايمني طبيعي) رخ مي دهد. اين ويروس گرايش به مخفي و پايدار شدن در بافت لمفوئيدي و ديگر بافتها مانند آدنوئيدها ، لوزه ها و پلاک هاي پي ير را داشته و مي تواند در بيماران مبتلا به اختلال ايمني يا بيماراني که با عوامل ديگر آلوده شده اند، دوباره فعال شود.

آدنو ويورس ها در ابتدا کودکان را مبتلا مي سازند و کمتر بزرگسالان را درگير مي نمايند. بيماري ناشي از فعاليت مجدد ويروس ها در ميان کودکان و بزرگسالان مبتلا به نارسايي ايمني بروز مي کند.

سندروم باليني :

  •  التهاب حاد و تب دار حلق و تب حلقي ملتحمه اي (گلو درد ناشي از آدنو ويروس ها )
  •  بيماري حاد تنفسي
  •  التهاب ملتحمه همراه با کراتيت اپيدميک
  •  التهاب مجراي گوارشي و بروز اسهال
  •  عفونت سيستميک در بيماران مبتلا به نارسايي ايمني

تشخيص آزمايشگاهي :

جدا سازي ويروس بايد از مکان عفونت يا ترشحات مرتبط با علائم بيماري صورت گيرد. نمونه هاي مورد آزمايش را بسته به نوع بيماري مي توان از مدفوع، ادرار، گلو و التهاب ملتحمه چشم يا سواب برداشته شده از مقعد به دست آورد.

مدت دفع آدنو ويروس از بدن در بيماري هاي مختلف، متفاوت است :

  • 1 تا 3 روز از گلوي بزرگسالان مبتلا به سرماخوردگي 
  • 3 تا 5 روز  از گلو، مدفوع و چشم در تب حلقي – ملتحمه اي
  • 2 هفته از چشم مبتلا به التهاب قرنيه و ملتحمه چشم
  • 3 تا 6 هفته از گلو و مدفوع کودکان مبتلا به بيماري هاي تنفسي
  • 2 تا 12 ماه، از ادرار، گلو و مدفوع بيماران مبتلا به نقص ايمني

روش هاي تشخيص :

  • جدا سازي ويروس از کشت سلولي
  • ايمونواسي(ايمونو فلورسانس – الايزا) : جهت شناسايي تيپ هاي ويروس
  • انواع مختلف PCR
  • تست هاي سرولوژي : جهت اهداف اپيدميولوژي

درمان :

هيچ درمان اختصاصي براي عفونت ناشي از آدنو ويروس ها وجود ندارد.