گزارشها خبر از رشد شیوع یک ویروس تنفسی در چین، با نام ویروس HMPV میدهند. سخنگوی سازمان جهانی بهداشت (WHO) گفت: دادههای چین میگویند، عفونتهای حاد تنفسی با متاپنوموویروس انسانی از 28 دسامبر 2024 مثبت بوده است و این روزها با توجه به ازدحام جمعیت و جشن سال نوی میلادی، این ویروس چینی روند صعودی دارد. حدود 10 تا 12 درصد از بیماریهای تنفسی در کودکان ناشی از HMPV است.
ویروس اچ ام پی وی یا متاپنوموویروس انسانی (HMPV)، ویروسی است که معمولا علائمی شبیه سرماخوردگی ایجاد میکند. اکثر افراد علائمی مانند خسخس سینه، آبریزش بینی یا گلو درد دارند.
ویروس چینی HMPV به هیچوجه مانند کرونا خطرناک نیست، تنها علائمی مانند سرماخوردگی دارد. از گذشته این ویروس و ویروسهای مشابه آن وجود داشته، تنها تفاوت، افزایش شیوع این بیماری در ماههای سرد است.
ویروس HMPV چیست؟
متاپنوموویروس انسانی (Metapneumovirus) یا همان ویروس معروف این روزهای چین، ویروسی است که معمولا علائمی شبیه سرماخوردگی یا آنفولانزا ایجاد میکند. اغلب باعث عفونتهای تنفسی فوقانی میشود، اما گاهی اوقات میتواند باعث عفونتهای تنفسی تحتانی مانند ذاتالریه، تشدید آسم یا تشدید بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) شود. عفونتهای HMPV در زمستان و اوایل بهار شایعتر است.
ویروس چینی چه علائمی دارد؟
علائم ویروس در بین مبتلایان عبارتند از:
- سرفه
- تب
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- گلو درد
- خسخس سینه
- تنگی نفس (تنگی نفس)
- کهیر
ویروس اچ ام پی وی چگونه منتقل میشود؟
این ویروس مانند ویروسهای دیگر خیلی سریع از فردی به فرد دیگر منتقل میشود. اما شایعترین راههای انتقال این ویروس چینی عبارتند از:
- سرفه و عطسه.
- دست دادن، در آغوش گرفتن یا بوسیدن فرد آلوده.
- لمس سطوح یا اشیاء مانند تلفن، دستگیره در، صفحه کلید یا اسباب بازی.
بیشتر بخوانید: سیستم ایمنی چیست؟ روشهای تقویت سیستم ایمنی بدن
متاپنوموویروس انسانی چقدر شایع است؟
این ویروس چینی در میان نوزادان، افراد مسن، افراد دارای نقص ایمنی، بیماران مبتلا به بیماریهای ریوی مانند آسم، بیماری انسدادی مزمن ریه یا آمفیزم بیشتر شایع بوده و خطر آنها را تهدید میکند.
آیا امکان اپیدمی شدن این ویروس چینی در جهان است؟
عفونت HMPV می تواند باعث شیوع بیماری شود. با این حال، کارشناسان در چین و هند گفتند که جای نگرانی نیست و میتوان آن را کنترل کرد.
ویروس جدید اچ ام پی وی در ایران مشاهده شده؟
رئیس مرکز اطلاع رسانی وزارت بهداشت کشور اعلام داشت: باتوجه به اینکه کیتهای تشخیص این ویروس در کشور وجود دارد، با بررسی و رصد روزانه آزمایش افراد مشکوک، اخیراً موردی از ابتلا به ویروس اچ ام پی وی گزارش نشده است.
در ایران، یک مطالعه سیستماتیک و متاآنالیز که طی ۱۱ سال انجام شد، نشان داد شیوع عفونتهای HMPV به طور میانگین ۸٫۹ درصد بوده (با فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۴٫۵ تا ۱۴٫۲ درصد) که این میزان در مناطق مختلف کشور متفاوت است. بیشتر موارد مثبت HMPV در میان کودکان گزارش شده، شیوع این عفونت در این گروه ۷٫۶ درصد میباشد.
ویروس چینی چند وقت است که وجود دارد؟
ویروس اچ ام پی وی در سال 2001 شناسایی شد، اما محققان میگویند که حداقل 60 سال بوده که در انسان گردش کرده است. بنابراین، میتوان گفت این ویروس چینی جدید نمیباشد.
آیا ویروس اچ ام پی وی درمان دارد؟
تا این لحظه، هیچ داروی ضد ویروسی برای درمان متاپنوموویروس انسانی وجود ندارد. بیشتر افراد می توانند علائم HMPV خود را در خانه مدیریت کنند تا بهبود یابند. اما اگر از آن دسته افرادی هستید که باید در بیمارستان بستری شوید، نیاز به مراقبتهای زیر خواهید داشت:
- اکسیژن درمانی (Oxygen therapy): اگر تنفس سختی دارید، ممکن است پزشک از طریق لوله ای در بینی یا ماسکی که روی صورت شما قرار دارد به شما اکسیژن اضافی بدهد.
- مایعات IV: مایعاتی که مستقیماً به ورید شما (IV) وارد میشوند، میتوانند شما را هیدراته نگه دارند.
- کورتیکواستروئیدها (Corticosteroid): استروئیدها میتوانند التهاب را کاهش دهند و ممکن است برخی از علائم شما را کم کنند.
ماندگاری ویروس چینی HMPV در بزرگسالان چقدر است؟
موارد خفیف متاپنوموویروس انسانی معمولاً سه تا شش روز طول میکشد. اگر خیلی بیمار هستید، احتمالاً زمان بیشتری طول میکشد تا احساس بهتری داشته باشید. همچنین ممکن است علائم طولانی مدتی مانند سرفه داشته باشید، که بهبود آن زمان میبرد.
چگونه ویروس متاپنوموویروس تشخیص داده می شود؟
با مراجعه به مراکز پزشکی، در صورت داشتن نشانه و علائم از ویروس چینی اچ ام پی وی، با استفاده از یک چوب با نوک نرم (سواب) برای گرفتن نمونه از بینی یا گلوی شما اقدام خواهند کرد.
عوارض ویروس چینی اچ ام پی وی چیست؟
ویروس HMPV یکسری عوارض را با خود به همراه دارد، در صورت مشاهده باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید. عوارض متاپنوموویروس انسانی عبارتند از:
- برونشیولیت (Bronchiolitis)
- برونشیت (Bronchitis)
- ذات الریه (Pneumonia)
- آسم یا تشدید COPD
- عفونت گوش (اوتیت میانی)
راههای پیشگیری از ویروس HMPV
- شستن مرتب دستها با آب و صابون؛ اگر نمیتوانید از صابون و آب استفاده کنید، از ضدعفونی کننده دست مبتنی بر الکل استفاده نمایید.
- هنگام عطسه یا سرفه، بینی و دهان خود را با آرنج بپوشانید.
- زمانی که شما یا اطرافیانتان به سرماخوردگی یا سایر بیماری های مسری مبتلا هستید، از قرار گرفتن در کنار افراد دیگر خودداری کنید.
- اگر مریض هستید و نمیتوانید از بودن در کنار دیگران اجتناب کنید، ماسک بزنید.
- از دست زدن به صورت، چشم ها، بینی و دهان خودداری کنید.
- غذا یا ظروف غذا خوردن (چنگال، قاشق، فنجان) را با دیگران به اشتراک نگذارید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مبتلا شدن به ویروس جدید HMPV و داشتن علائم زیر، حتما به پزشک مراجعه کنید.
- علائم عفونت تنفسی و داشتن یک بیماری زمینهای
- اگر علائم در عرض چند روز شروع به بهبود نمی کند، یا تب بیش از سه روز طول بکشد.
چه سوالاتی باید از پزشک بپرسید؟
سوالات زیر میتواند برای شما مفید باشد:
- از چه داروهای بدون نسخه می توانم استفاده کنم؟
- چگونه علائم خود را در خانه درمان کنم؟
- مراقب چه علائم شدیدی باشم؟
- چه زمانی باید به اورژانس مراجعه کنم؟
- چه زمانی باید با شما پیگیری کنم؟
- چه مدت ممکن است طول بکشد تا احساس بهتری داشته باشم؟
توضیحات پروفسور حسین کیوانی درباره ویروس جدید HMPV
از آنجایی که اخیراً، دل نگرانیهای زیادی درباره ویروس جدید چینی در بین مردم به وجود آمده و سوالات زیادی درباره این ویروس وجود دارد، جناب دکتر کیوانی توضیحات جامعی درباره ویروس اچ ام پی وی بیان کردند. جناب دکتر درباره این ویروس چینی میگویند:
امروزه موضوع ویروس چینی، در فضای مجازی مطرح شده که به نوعی داره وحشت رو در بین مردم ایجاد میکنه که شاید یک پاندمی دیگهای در کار باشه. اطلاعاتی رو میدن که در کشور چین یک بیماری جدیدی شایع شده.
من دوست دارم به خاطر اینکه این وحشت کاذب رو از بین ببرم یک اطلاع رسانی صحیحی رو برای همه هموطنان عزیزمون بکنم. شاید چون کرونا از چین شروع شد این وحشت یه مقداری طبیعیه و فکر میکنیم که شاید اتفاقاتی که در مورد کرونا افتاد شاید ما در مورد این ویروس هم داشته باشیم.
در حالی که به هیچ وجه اینطور نیست ویروس کرونا ویروسی بود که برای اولین بار وارد جامعه انسانی شد حالا از خفاش یا حیوان دیگه، درحالیکه این ویروس HMPV که مخفف Human metapneumovirus است.
این سالهای سال است که در جامعه انسانی وجود داره و همه افراد قبل از سن ۵ سالگی به این ویروس مبتلا میشن.
اوج ابتلا به این ویروس در شش ماهگی تا دوازده ماهگی هست. که دفعه اول یه مقداری علائم شدیدتره ولی در دفعات بعد علائم خفیفتره.
بد نیست بدونید که ۱۰ تا ۱۲ درصد عفونتهای تنفسی در طول سالیان گذشته و این سالها مربوط به این ویروس HMPV هست بنابراین هیچ جای نگرانی نیست.
علائمی که این ویروس ایجاد میکنه علائمی هست از سرماخوردگی خفیف شبیه همه سرماخوردگیها مثل آبریزش بینی، تب، بدن درد، و سرفه گلودرد و ممکنه که در این ویروس یه مقداری تنفس هم مشکل بشه.
و از طرفی ممکنه یک علائم پوستی هم داشته باشه؛ چون ویروس شبیه در واقع ویروسهای سرخک و ویروسهایی هست که علائم پوستی هم ایجاد میکنند. ولی این علائم به ندرت هست علائم پوستی و ویروسی هست که خود به خود بهبود پیدا میکنه.
فقط ما میگیم که افراد زیر ۵ سال و افراد بالای ۶۵ سال که اینها سیستم ایمنیشون ضعیفتر هست، اینها یه مقداری در معرض این هستند که علائم بیماری درشون شدت داشته باشه نسبت به بقیه افراد.
توصیههای مهم دکتر کیوانی درباره ویروس چینی:
- توصیه میکنیم اگر افراد علائم بیماری رو دارند از ماسک استفاده بکنند که به دیگران منتقل نکنند.
- افراد مسن هم از دست دادن با افراد دیگه از اینکه دستشون رو روی سطوح احتمالاً آلوده بزنند، و بعد به صورت و بینی و دهانشون بزنند که راه ورود ویروس هست اجتناب بکنند.
- نزدیک افراد بیمار نشن از ترشحات عطسه و سرفه افرادی که علائم سرماخوردگی دارند دوری بکنند.
- شستشوی دستها را انجام بدن با همون آب و صابون حالا اگر از الکل هم استفاده بکنند مشکلی نیست.
اگر این کارها رو بکنیم ما خطر ابتلامون میاد پایین ولی اگر هم مبتلا بشیم هیچ خطری ندارد، هیچ کشندگی ندارد.
همچنین دکتر کیوانی میگویند: چون ویروس صدها ساله که در جامعه انسانی در حال چرخش هست و لذاست که من خواستم این اطلاع رسانی رو برای شما انجام بدم.
من فکر میکنم در جامعه به هر حال ما مشکلات زیادی داریم این منصفانه نیست که ما با اطلاعات غلط مردم رو بترسونیم و وحشت درشون ایجاد بکنیم. البته افرادی که دچار بیماریهای خود ایمن هستند یا افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند، مثل کسایی که داروهای ضد سرطان استفاده میکنند اینها بایستی که مراقب باشند.
این افراد حتی المقدور مبتلا نشن ولی اگرم مبتلا بشن در این افراد ممکنه علائم شدیدتر باشه، یعنی ابتلا فقط قسمت بالای دستگاه تنفس نباشه قسمتهای پایین دستگاه تنفس هم مبتلا بشه.
در این صورت ما بهش میگیم پونومونی هست، که به هر حال اگر که نیاز باشه آنتیبیوتیک هم میدهند که عفونتهای باکتریایی ایجاد نشه.
و لذاست که به هیچ وجه نگران این ویروس نباشید این ویروس جدید نیست. صدها ساله در جامعه انسانی وجود داره و علائمش در ۸۵ تا ۹۵ درصد موارد خیلی خفیف هست.
اگر اطلاعات جدیدی در ارتباط این ویروس در دنیا به دست اومد توسط مراجع ذی صلاح سازمان جهانی بهداشت و مرکز مبارزه با بیماریها هست یا کنترل بیماریها به نام CDC، ما حتماً شما رو در جریان این اطلاعات جدیدتر قرار خواهیم داد.
آیا باید نگران باشیم؟
گزارشهایی که از چین درباره ویروس HMPV میآیند، یادآور اولین روزهای گیجکننده همهگیری کرونا (COVID-19) هستند. سازمان جهانی بهداشت WHO از چین میخواهد، همچنان اطلاعات و دادههای اپیدمیولوژیک دقیق را در اختیارشان قرار دهند. اما نکته مثبت ویروس اچ ام پی وی در مقابل کرونا این است که، این ویروس از قبل شناخته شده و جای نگرانی به شدت کرونا وجود ندارد.
ویروس چینی HMPV چیست؟
متاپنوموویروس انسانی HMPV ویروسی است که معمولا علائمی شبیه سرماخوردگی ایجاد می کند. ممکن است سرفه یا خسخس کنید، آبریزش بینی یا گلو درد داشته باشید.
آیا ویروس اچ ام پی وی واکسن دارد؟
طبق تحقیقات RSV هیچ واکسن و درمان ضد ویروسی به طور خاص برای این ویروس چینی نیست. تنها راه مدیریت علائم این بیماری میباشد.
آیا ویروس HMPV خطرناک است؟
اکثر موارد HMPV خفیف هستند. این ویروس مانند ویروس کرونا خطرناک نیست.
آیا متاپنوموویروس انسانی یک بیماری فصلی است؟
بله این یک بیماری فصلی است که معمولاً در زمستان و اوایل بهار مانند آنفولانزا اتفاق میافتد.
دوره نهفتگی ویروس چقدر است؟
دوره نهفتگی تخمینی ویروس سه تا شش روز است.